Kort antwoord
Een gouden tientje is minimaal de smeltwaarde van circa 6,048 gram fijn goud waard. In de praktijk ligt de prijs die handelaren bieden vaak lager dan de actuele goudprijs. Bij zeldzame jaartallen en hoge kwaliteit kan de veilingwaarde echter oplopen tot tienduizenden euro’s.
Actuele goudprijs en indicatieve smeltwaarde
De actuele goudprijs hieronder geeft een indicatie van de smeltwaarde. Dit is geen vaste verkoopprijs en kan afwijken van handels- en veilingprijzen.
Wat wordt bedoeld met een gouden tientje?
Met “gouden tientje” bedoelt men de Nederlandse 10 gulden goudmunten die in de negentiende en vroege twintigste eeuw zijn geslagen. Deze munten hebben vaste technische specificaties en vormen een belangrijk onderdeel van het Nederlandse muntwezen.
In de praktijk gaat het vooral om uitgiften uit de periode van Willem I en latere regeringsjaren. Niet elk gouden tientje is zeldzaam. Veel jaartallen zijn courant en worden voornamelijk op goudwaarde verhandeld.
Waaruit bestaat de waarde van een gouden tientje?
De waarde van een gouden tientje bestaat uit drie samenhangende lagen:
- Smeltwaarde
- Handelsprijs
- Veilingwaarde
Smeltwaarde: de goudcomponent
Een gouden tientje weegt 6,72 gram en is geslagen in 900/1000 fijn goud. Dat betekent dat het stuk ongeveer 6,048 gram fijn goud bevat.
De smeltwaarde wordt berekend door dit gewicht te vermenigvuldigen met de actuele goudprijs per gram. Dit levert een rekenkundige ondergrens op, maar geen gegarandeerde verkoopprijs.
Actuele goudprijs is niet gelijk aan de handelsprijs
Een veelvoorkomend misverstand is dat een gouden tientje altijd exact de goudprijs volgt. In de praktijk is dat niet het geval.
De prijs die handelaren bieden kan lager liggen dan de actuele goudprijs, onder andere door:
- inkoop- en verwerkingsmarges
- verschil tussen papieren goudprijs en fysieke handel
- risico en marktliquiditeit
- het feit dat courante gouden tientjes vaak als bulk goud worden ingekocht
Daarom kan de handelsprijs afwijken, ook wanneer de munt onbeschadigd is.
Wanneer ontstaat verzamel- of veilingwaarde?
Een gouden tientje krijgt pas echte numismatische waarde wanneer het meer is dan alleen goud. Dat is het geval bij:
- zeer zeldzame jaartallen
- specifieke typen of varianten, zoals een duidelijke overslag
- hoge kwaliteit, met scherp detail en originele uitstraling
- een duidelijke plaats binnen een gespecialiseerd verzamelgebied
In die gevallen speelt de goudprijs slechts een ondergeschikte rol.
Hoogste opbrengsten voor gouden tientjes bij Schulman
De onderstaande veilingresultaten laten zien hoe groot het verschil kan zijn tussen smeltwaarde en veilingwaarde.
10 Gulden 1828 – Willem I
Veilingopbrengst: €110.000
Veiling: Selection Auction 375 (april 2023)
Dit gouden tientje uit 1828 geldt als het zeldzaamste gouden tientje uit de regering van Willem I. Het betreft een Type I a-uitgifte (1818–1837) met fakkel en mercuriusstaf, geslagen in Utrecht.
Ondanks een relatief niet-extreme oplage is dit jaartal in de verzamelpraktijk uitzonderlijk schaars. Sinds 1880 is dit stuk slechts tweemaal door Schulman verhandeld en het ontbreekt in de collecties van J. Berkman, Rijnbende en Virgil M. Brand.
10 Gulden 1810 – Lodewijk Napoleon
Veilingopbrengst: €75.000
Dit gouden tientje is geslagen tijdens de Franse tijd onder Lodewijk Napoleon. De combinatie van historische context, beperkte beschikbaarheid en internationale verzamelvraag maakt dit type tot een van de meest gezochte Nederlandse goudmunten.
Wat zeggen deze resultaten over de waarde van een gouden tientje?
Deze voorbeelden maken duidelijk dat:
- de actuele goudprijs slechts een basis vormt
- de handelsprijs daarvan kan afwijken
- de veilingprijs wordt bepaald door zeldzaamheid, kwaliteit en vraag
Daarom is de vraag “Wat is een gouden tientje waard?” altijd afhankelijk van het specifieke exemplaar.
