Kort antwoord: een zilveren gulden is altijd minimaal zijn zilverwaarde waard. Voor de meeste guldens uit de twintigste eeuw is dat de ondergrens: ze zijn in grote aantallen geslagen en worden verhandeld rond de actuele zilverprijs. Maar bij vroege jaartallen, een zeldzaam muntteken of een uitzonderlijke kwaliteit ligt de veilingwaarde een veelvoud hoger. Het verschil tussen die twee situaties bepaalt of u uw gulden het beste direct verkoopt of laat veilen.
Wat is een zilveren gulden?
De gulden is de Nederlandse munteenheid geweest van 1816 tot de invoering van de euro. De zilveren gulden als muntstuk is geslagen onder vijf vorsten: Willem I, Willem II, Willem III, Wilhelmina en Juliana. Al die stukken zijn van zilver, maar ze verschillen sterk in gewicht, zilvergehalte, oplage en zeldzaamheid.
Schulman veilt sinds 1880 Nederlandse munten en kent de zilveren gulden in al zijn varianten. Juist bij deze munt lopen de waarden ver uiteen: van enkele euro's zilverwaarde tot bedragen die in de duizenden lopen voor de zeldzaamste jaartallen in topkwaliteit.
De zilveren gulden per vorst
Wie de waarde van een gulden wil inschatten, begint bij de vorst op de voorzijde. Die bepaalt de periode, en daarmee het zilvergehalte en de oplage.
Willem I (1818-1840)
De eerste guldens van het Koninkrijk. Relatief lage oplages en vaak sterk gecirculeerd. Goed bewaarde exemplaren zijn schaars en doen op veiling aanzienlijk meer dan de zilverwaarde.
Willem II (1840-1849)
Een korte regeerperiode met een beperkt aantal jaartallen. Daardoor is de reeks overzichtelijk maar bevat hij enkele echte schaarstes.
Willem III (1849-1890)
De langste negentiende-eeuwse reeks. Sommige jaartallen zijn courant, andere zijn in kleine aantallen geslagen en gelden als sleutelstukken voor verzamelaars.
Wilhelmina (1892-1945)
De omvangrijkste groep, met verschillende portrettypes. Binnen deze reeks zit het grootste verschil tussen massaal geslagen jaargangen en enkele zeldzame uitgiften.
Juliana (1954-1967)
De laatste zilveren guldens. Deze zijn in grote aantallen geslagen en worden in de praktijk op zilvergewicht verhandeld, ook in mooie kwaliteit.
Zilverwaarde of numismatische waarde
Dit is de kern van elke waardebepaling, en het is precies het onderscheid dat wij bij binnenkomst maken.
Alleen zilverwaarde. Uw munt is courant, sterk gecirculeerd of komt uit een jaargang met een hoge oplage. De waarde volgt dan de zilverprijs. Voor dit soort partijen kopen wij direct in, zodat u niet hoeft te wachten op een veiling. Zie zilveren munten verkopen voor hoe dat werkt.
Numismatische waarde. Uw munt is zeldzaam qua jaartal of muntteken, verkeert in uitzonderlijke staat, of heeft een bijzondere herkomst. Dan overtreft de verzamelaarswaarde de zilverwaarde, soms ruimschoots. Zulke stukken brengen op een veiling het meeste op, omdat verzamelaars uit binnen- en buitenland tegen elkaar opbieden.
Het verschil is niet altijd met het blote oog te zien. Twee guldens die er identiek uitzien kunnen tientallen euro's uit elkaar liggen door een verschil in muntteken of een paar graden in kwaliteit. Een gratis taxatie geeft daar uitsluitsel over.
Wat bepaalt de waarde van uw zilveren gulden
| Factor | Waarom het uitmaakt |
|---|---|
| Jaartal | Bepaalt de oplage. Een jaargang met een lage oplage is structureel schaarser en dus gewilder. |
| Muntteken | Kleine tekens naast het jaartal geven de muntmeester en muntplaats aan. Sommige combinaties zijn zeldzaam. |
| Kwaliteit | Het verschil tussen gecirculeerd en vrijwel ongecirculeerd is bij zilveren guldens vaak de grootste waardefactor. |
| Zilvergehalte | Bepaalt de ondergrens. Het gehalte verschilt per periode, waardoor dezelfde denominatie niet altijd evenveel zilver bevat. |
| Originaliteit | Een gepoetste of beschadigde munt verliest een groot deel van zijn verzamelaarswaarde, ook als het zilver intact is. |
Die laatste factor wordt vaak onderschat. Poets uw munten nooit voor een taxatie: u haalt er waarde mee weg die niet terugkomt. Lees waarom in waarom u uw munten nooit moet schoonmaken.
Hoe herkent u een zeldzame gulden
Begin bij het jaartal en het muntteken, en beoordeel daarna pas de kwaliteit. Een courant jaartal in topkwaliteit kan meer waard zijn dan een zeldzaam jaartal dat zwaar versleten is, maar de combinatie van beide is waar de hoogste opbrengsten liggen.
Voor de systematiek achter zeldzaamheid en kwaliteitsgradaties helpen hoe herkent u zeldzame munten en munt grading u verder. Wilt u weten hoe de waardebepaling in bredere zin werkt, lees dan hoe weet ik wat mijn oude munten waard zijn.
Zeldzaamheid van de zilveren gulden per vorst (1818–1945)
Hieronder staat per vorst welke jaartallen van de zilveren gulden schaars zijn en welke courant. De indeling is gebaseerd op de oplage in combinatie met wat er van die oplage bewaard is gebleven, en op hoe vaak een jaartal in de handel opduikt.
We noemen bewust geen prijzen: die bewegen mee met de zilver- en goudprijs en met vraag en aanbod. Wat niet beweegt is de zeldzaamheid, en dat is de factor die het verschil maakt tussen metaalwaarde en verzamelaarswaarde.
- Zeer zeldzaam – topstuk, zelden aangeboden
- Zeldzaam – moeilijk te vinden
- Schaars – beperkt aanbod
- Vrij algemeen – regelmatig verkrijgbaar
- Algemeen – courant stuk, vlot verkrijgbaar
Jaartallen met een schuine streep (bijvoorbeeld 1832/24) zijn overslagen: een stempel van een eerder jaar dat is aangepast. Die staan als aparte rij, met een streepje in de oplagekolom, omdat hun aantal in de oplage van het basisjaar zit.
1 gulden Willem I (1818–1840)
| Jaartal | Oplage | Zeldzaamheid |
|---|---|---|
| 1818 | 42.700 | Zeer zeldzaam |
| 1819 | 252.202 | Zeldzaam |
| 1820 | 543.567 | Schaars |
| 1821 | 1.145.097 | Schaars |
| 1822 | 80.000 | Zeer zeldzaam |
| 1823 | 743.396 | Zeldzaam |
| 1823 · Brussel | 25.170 | Zeer zeldzaam |
| 1824 | 1.096.250 | Schaars |
| 1828 | 61.600 | Zeldzaam |
| 1829 · Brussel | 382.810 | Zeldzaam |
| 1831 | 120.000 | Zeldzaam |
| 1831/21 | — | Zeldzaam |
| 1832 | 1.362.064 | Schaars |
| 1832/21 | — | Schaars |
| 1832/23 | — | Schaars |
| 1832/24 | — | Schaars |
| 1832/28 | — | Zeldzaam |
| 1837 | 382.699 | Schaars |
| 1840 | 99.254 | Schaars |
De guldens met muntteken Brussel (1823 en 1829) zijn in een aparte muntplaats geslagen en veel schaarser dan de Utrechtse stukken van hetzelfde jaar. 1818 en 1822 zijn de sleutelstukken van deze reeks.
1 gulden Willem II (1840–1849)
| Jaartal | Oplage | Zeldzaamheid |
|---|---|---|
| 1840 | enkele stuks | Zeer zeldzaam |
| 1842 · kort borstbeeld | 660.815 | Zeldzaam |
| 1842 · lang borstbeeld | — | Zeldzaam |
| 1843 | 1.739.623 | Schaars |
| 1844 | 1.574.618 | Schaars |
| 1845 · zonder streepje | 3.802.556 | Algemeen |
| 1845 · met streepje | 221.105 | Schaars |
| 1846 · lelie | 900.558 | Vrij algemeen |
| 1846 · zwaard | 3.772.335 | Algemeen |
| 1847 | 8.279.321 | Algemeen |
| 1847/4 | — | Algemeen |
| 1848 | 13.614.913 | Algemeen |
| 1848/4 | — | Algemeen |
| 1849 | 650.000 | Schaars |
| 1849/4 | — | Schaars |
Van 1840 zijn alleen enkele stuks bekend. Bij 1845 en 1846 bepaalt een detail de zeldzaamheid: het streepje tussen kroon en wapen, en het muntmeesterteken (lelie of zwaard). Vanaf 1847 lopen de oplages sterk op en worden de guldens courant.
1 gulden Willem III (1849–1890)
| Jaartal | Oplage | Zeldzaamheid |
|---|---|---|
| 1850 | alleen proefstukken | Zeer zeldzaam |
| 1851 | 2.125.148 | Vrij algemeen |
| 1853 | 652.035 | Zeldzaam |
| 1853/50 | — | Zeldzaam |
| 1853/51 | — | Zeldzaam |
| 1854 | 4.511.054 | Algemeen |
| 1855 | 5.133.283 | Algemeen |
| 1856 | 4.954.661 | Algemeen |
| 1856/54 | — | Vrij algemeen |
| 1857 | 2.125.500 | Vrij algemeen |
| 1858 | 4.199.241 | Algemeen |
| 1859 | 2.717.216 | Vrij algemeen |
| 1860 | 4.035.791 | Algemeen |
| 1861 | 5.078.886 | Algemeen |
| 1863 | 7.986.113 | Algemeen |
| 1864 | 3.600.143 | Vrij algemeen |
| 1865 | 6.401.755 | Algemeen |
| 1866 | 1.002.450 | Vrij algemeen |
| 1867 | enkele proefstukken | Zeer zeldzaam |
1850 en 1867 bestaan alleen als proefstuk. De jaargang 1853 is de enige echte schaarste in een verder ruim geslagen reeks. Na 1866 is de zilveren gulden onder Willem III niet meer geslagen.
1 gulden Wilhelmina (1892–1945)
| Jaartal | Oplage | Zeldzaamheid |
|---|---|---|
| 1892 | 3.500.000 | Algemeen |
| 1896 | 100.000 | Zeldzaam |
| 1897 | 2.500.000 | Algemeen |
| 1898 | 2.000.000 | Vrij algemeen |
| 1901 | 2.000.000 | Vrij algemeen |
| 1904 | 2.000.000 | Vrij algemeen |
| 1905 | 1.000.000 | Schaars |
| 1906 | 500.000 | Zeldzaam |
| 1907 | 5.100.000 | Algemeen |
| 1908 | 4.700.000 | Algemeen |
| 1909 | 2.000.000 | Vrij algemeen |
| 1910 | 1.000.000 | Schaars |
| 1911 | 2.000.000 | Vrij algemeen |
| 1912 | 3.000.000 | Algemeen |
| 1913 | 8.000.000 | Algemeen |
| 1914 | 15.785.000 | Algemeen |
| 1915 | 14.215.000 | Algemeen |
| 1916 | 5.000.000 | Vrij algemeen |
| 1917 | 2.300.000 | Vrij algemeen |
| 1922 | 9.550.000 | Algemeen |
| 1923 | 8.050.000 | Algemeen |
| 1924 | 8.000.000 | Algemeen |
| 1928 | 6.150.000 | Algemeen |
| 1929 | 32.350.000 | Algemeen |
| 1930 | 13.500.000 | Algemeen |
| 1931 | 38.100.000 | Algemeen |
| 1938 | 5.000.000 | Algemeen |
| 1939 | 14.200.000 | Algemeen |
| 1940 | 21.300.000 | Algemeen |
| 1943 · Denver, voor Indië | 20.000.000 | Algemeen |
| 1944 · Philadelphia | 105.125.000 | Vrij algemeen |
| 1944 · Philadelphia, variant | — | Schaars |
| 1945 · Philadelphia | 25.375.000 | Zeldzaam |
1896 en 1906 zijn de schaarste jaartallen. Vanaf 1922 daalt het zilvergehalte van 945 naar 720/1000 en gaan deze guldens vooral op zilverwaarde. De guldens van 1943–1945 zijn tijdens de bezetting in Amerika geslagen: Denver voor Nederlands-Indië, Philadelphia voor Nederland. Van 1945 is maar een klein deel daadwerkelijk in circulatie gekomen.
Uw zilveren gulden verkopen of veilen
Wij bekijken kosteloos wat u heeft en vertellen u eerlijk in welke categorie uw munten vallen. Heeft u een gemengde verzameling, dan splitsen wij die: het courante zilver kopen wij direct in, de bijzondere stukken brengen wij in veiling. Zo haalt u uit beide delen het maximale.
Dit geldt net zo goed voor verwante stukken. Heeft u naast guldens ook zilveren rijders, gouden tientjes of andere munten, breng ze dan gerust samen aan. Maak een afspraak voor taxatie of stuur ons foto's, dan laten wij u weten wat de mogelijkheden zijn.
